Czyste Powietrze 2026 — audyt energetyczny obowiązkowy od kiedy? Data, zakres i zwrot kosztów
Data jest jedna: 31 marca 2025 r. Od tego dnia bez audytu energetycznego nie złożysz wniosku do Czystego Powietrza. Żadnych wyjątków przy małym zakresie prac, żadnej taryfy ulgowej dla wymiany samego kotła.
Nabór na nowych zasadach z 20 lipca 2026 r. niczego tu nie poluzował. Audyt został. Świadectwo charakterystyki energetycznej po zakończeniu inwestycji — też.
Rozkładam to na części: co składasz, kiedy, ile płacisz i ile z tego wraca.
Audyt to nie to samo, co załącznik do wniosku
Ta różnica potrafi kosztować odrzucony wniosek.
Do systemu wgrywasz DPAE — Dokument podsumowujący audyt energetyczny. Urzędowy wzór, kilka stron, wyliczone wskaźniki i wskazany zakres prac. Pełny audyt, ten na sto kilkadziesiąt stron, zostaje u Ciebie w segregatorze. Przechowujesz go i pokazujesz, jeśli wojewódzki fundusz poprosi przy kontroli albo rozliczeniu.
Oba dokumenty przygotowuje audytor, więc roboty przy tym nie masz. Ale przy składaniu wniosku sam musisz wiedzieć, który plik gdzie ląduje. Obsługa WFOŚiGW nie poprawi za Ciebie złego załącznika — wezwie do uzupełnienia i doda do sprawy kilka tygodni.
Druga rzecz: audyt musi być gotowy przed rozpoczęciem prac. Nie przed wnioskiem o płatność, nie w trakcie. Przed. To on wyznacza wariant modernizacji i wskaźniki, do których się zobowiązujesz. Zrobiony po demontażu starego kotła jest wart tyle, co papier, na którym go wydrukowano.
Kolejność, która działa
- Audyt energetyczny — audytor przyjeżdża, mierzy, liczy zapotrzebowanie, przygotowuje warianty. U wykonawców online dokument bywa gotowy w 3–7 dni roboczych.
- DPAE — dostajesz razem z audytem, na urzędowym wzorze.
- Wniosek o dofinansowanie z DPAE w załączniku.
- Prace — dokładnie w zakresie z audytu, a nie według pomysłu, który ekipa wymyśli w trakcie.
- Świadectwo charakterystyki energetycznej po zakończeniu. Potwierdza efekt, bez niego nie rozliczysz dotacji.
Najczęściej rozjeżdża się punkt czwarty. Audyt zakłada ocieplenie ścian i wymianę okien, ekipa rzuca „na razie zróbmy ściany, okna w przyszłym roku”, a przy rozliczeniu wychodzi, że wskaźników nie ma. Zakres wolno zmienić — tylko trzeba to zgłosić, zamiast odkryć na samym końcu.
Ile płacisz, ile wraca
Za audyt domu jednorodzinnego zapłacisz od jakichś 400 zł u wykonawcy pracującego zdalnie do 2 000 zł przy budynku nietypowym, rozbudowywanym etapami albo z kilkoma źródłami ciepła. Stawka, którą widuję najczęściej: 1 200–1 500 zł.
Zwrot idzie z osobnej puli, niezależnej od limitów na prace budowlane. Jego wysokość zależy od Twojego poziomu dofinansowania.
| Lp. | Poziom | Kryterium dochodowe | Zwrot za audyt | Zwrot za świadectwo | Razem |
|---|---|---|---|---|---|
| 01 | Podstawowy (do 40% kosztów) | dochód roczny do 135 000 zł, rozliczany z ostatniego PIT | 480 zł | 160 zł | 640 zł |
| 02 | Podwyższony (do 70%) | do 2 250 zł/os. miesięcznie w gospodarstwie wieloosobowym, do 3 150 zł w jednoosobowym | 840 zł | 280 zł | 1 120 zł |
| 03 | Najwyższy (do 100%) | do 1 300 zł/os. miesięcznie w wieloosobowym, do 1 800 zł w jednoosobowym, albo prawo do zasiłku stałego lub okresowego | 1 200 zł | 400 zł | 1 600 zł |
Dwie rzeczy, których w tej tabeli nie widać, a które psują rachunek.
Zwrot liczy się od kwoty netto. VAT 23% zostaje po Twojej stronie. Przy audycie za 1 200 zł netto płacisz 1 476 zł brutto, wraca 1 200 zł. Nawet w najwyższym poziomie dokładasz więc 276 zł.
Pieniądze wracają przy rozliczeniu dotacji, czyli po zakończeniu inwestycji. Od zapłaty za audyt do przelewu mijają miesiące, a gdy prace rozkładasz na dwa sezony budowlane — ponad rok. Dla wielu domowych budżetów to bariera większa niż sama kwota.
Jeszcze jedno: do poziomu 70% i 100% nie wystarczy PIT, potrzebujesz zaświadczenia o dochodach z gminy albo MOPS. Wydanie go potrafi zająć dwa tygodnie. Wpisz to sobie w harmonogram od razu — a jeśli nie masz pewności, na który poziom się łapiesz, sprawdź progi dochodowe i kwoty dofinansowania, zanim zamówisz audyt.
Bon na audyt: obiecany, nieuruchomiony
NFOŚiGW zapowiedział mechanizm, który miał tę barierę zdjąć: bon na audyt w wysokości 1 500 zł, przyznawany przez gminnych operatorów programu, z budżetem około 75 mln zł. Zero wykładania własnych pieniędzy, zero czekania na zwrot — finansowanie z góry.
Stan na sierpień 2026: bon nie działa. Wdrożenie przesunięto po konsultacjach z samorządami, które zgłosiły zastrzeżenia do zasad rozliczania, a zmiany z 20 lipca 2026 r. go nie objęły. Rolę operatora pełni już ponad 1,4 tys. gmin, nabór na kolejne przedłużono do 31 grudnia 2026 r.
Na Twoim miejscu nie wstrzymywałbym audytu w oczekiwaniu na bon. Terminy naboru i kalendarze ekip idą swoim tempem, a poślizg, który zdarzył się raz, spokojnie może się powtórzyć. Zadzwoń za to do swojej gminy i zapytaj, czy jest operatorem programu. Jeśli tak, dostaniesz bezpłatną pomoc przy wniosku, a przy okazji usłyszysz, na jakim etapie jest bon u Ciebie.
Trzy sposoby na zdobycie audytu
Uczciwe zastrzeżenie: żadnej z tych firm nie sprawdzałem osobiście. Traktuję je jako przykłady trzech modeli obsługi i przy każdym piszę, o co dopytać przed podpisaniem umowy. Ceny ze stron wykonawców, stan na sierpień 2026.
Audyt ekspresowy online (np. Efektywny Audyt — 1 200 zł, 72 h)
4.0/5- Dokument w trzy doby — ratuje sytuację, gdy ekipa ma wolny termin za dwa tygodnie
- Stała cena z góry, bez negocjacji i bez kosztu dojazdu
- DPAE na właściwym wzorze, gotowy do wgrania
- Wynik jest tak dobry, jak dobrze sam opiszesz budynek
- Bez wizji lokalnej łatwo przeoczyć wilgoć albo faktyczny stan stropu
- Cena spina się z górną granicą zwrotu dopiero w najwyższym poziomie
Sensowne przy typowym domu z lat 90., o znanej konstrukcji i z kompletną dokumentacją. Stary budynek z historią przebudów? Tam wolę audytora na miejscu.
Audytor z wizją lokalną (np. TermoLab — od 1 200 zł)
4.5/5- Pomiary na miejscu wyłapują to, czego nie ma w projekcie budynku
- Audytor od ręki powie, czy planowany zakres prac spina wskaźniki
- Gdy zmienisz zakres inwestycji, łatwiej wrócić do niego po korektę
- Terminy — w sezonie czeka się kilka tygodni
- Cena rośnie z odległością i metrażem, przy dużym domu spokojnie 1 800 zł
- Poziom audytorów jest mocno nierówny; referencje sprawdzaj lokalnie, nie w Google
Mój domyślny wybór, jeśli planujesz pełną termomodernizację, a nie samą wymianę kotła. Kilkaset złotych różnicy zwraca się przy pierwszym błędzie, którego dzięki temu nie popełnisz.
Pakiet audyt + świadectwo u jednego wykonawcy (np. Audytomat)
3.5/5- Świadectwo po realizacji robi ten sam audytor — dane budynku już ma u siebie
- Wejście od ok. 400 zł zaliczki, reszta po wykonaniu
- Oba zwroty, razem do 1 600 zł netto, rozliczasz z jednej faktury
- Wiążesz się z jednym wykonawcą na cały, nawet dwuletni okres inwestycji
- Cena całości ustalana indywidualnie, czyli nieznana przed rozmową
- Firma zniknie z rynku? Świadectwo robisz od zera u kogoś innego
Ma sens, gdy chcesz zdjąć z głowy obie formalności naraz. Tylko wyduś cenę pakietu na piśmie, zanim wpłacisz zaliczkę. „Ustalane indywidualnie” to nie jest cena.
Czego Czyste Powietrze nie sfinansuje
Na liście kosztów kwalifikowanych jest źródło ciepła, instalacja centralnego ogrzewania i ciepłej wody, prace termomodernizacyjne, wentylacja z odzyskiem ciepła oraz audyt ze świadectwem. Nowy nabór podniósł stawki jednostkowe o mniej więcej 10%: w najwyższym poziomie ocieplenie ścian wyceniono do 275 zł/m², okna do 1 320 zł/m², drzwi zewnętrzne do 2 750 zł/m².
Czego na tej liście nie ma? Fotowoltaiki i magazynu energii. Idą osobną ścieżką — z programu Przydomowe Magazyny Energii część 2, którego warunki rozbieram w tekście o dotacji na magazyn energii. Jeśli liczyłeś, że Czyste Powietrze dorzuci Ci do paneli, zobacz jeszcze, co zostało z programu Mój Prąd. Odpowiedź jest krótsza, niż byś chciał.
I data do kalendarza: dotacje na ogrzewanie elektryczne inne niż pompy ciepła kończą się 31 grudnia 2026 r. Od 2027 z urządzeń na prąd zostaną w programie wyłącznie pompy.
Pompa ciepła z Czystego Powietrza, fotowoltaika osobno — sprawdź wycenę obu
Wycena instalacji PV i magazynu energii, czyli tego, czego Czyste Powietrze nie obejmuje, a co domyka rachunek za ogrzewanie pompą.
Pompa ciepła dokłada do rocznego zużycia kilka tysięcy kilowatogodzin. Zanim podpiszesz umowę na samo ogrzewanie, policz, ile z tego zdejmą własne panele.
Co zrobiłbym w tej kolejności
Gdybym zaczynał dziś od zera: najpierw zaświadczenie o dochodach, o ile celuję w poziom 70% albo 100%. To najdłuższy element całej układanki. Równolegle audyt, z wizją lokalną, jeżeli zakres wychodzi poza wymianę kotła. Potem wniosek z DPAE. I dopiero wtedy rozmowy z ekipami.
Odwrotna kolejność, czyli ekipa najpierw, a audyt „żeby było”, prowadzi prosto do zakresu prac, który nie spina wskaźników. Widziałem to u znajomego, który zaczął od okien wypatrzonych w promocji.
Kwoty, progi i terminy — stan na 12 sierpnia 2026 r. Program przemeblowano dwa razy w półtora roku, więc przed złożeniem wniosku otwórz aktualne dokumenty na czystepowietrze.gov.pl. Zwłaszcza jeśli trafiłeś tu kilka miesięcy po publikacji.
Najczęściej zadawane pytania
Od kiedy audyt energetyczny jest obowiązkowy w programie Czyste Powietrze?
Od 31 marca 2025 r., czyli od startu zreformowanej wersji programu. Obowiązek obejmuje każdy wniosek — bez znaczenia, czy wymieniasz sam kocioł, czy ocieplasz dom od piwnicy po dach. Nabór z 20 lipca 2026 r. niczego nie złagodził: audyt i świadectwo charakterystyki energetycznej zostały na liście wymogów.
Czy do wniosku trzeba załączyć cały audyt?
Nie. Załączasz DPAE — Dokument podsumowujący audyt energetyczny, na urzędowym wzorze. Pełny audyt zostaje u Ciebie: przechowujesz go i pokazujesz, gdy WFOŚiGW o niego poprosi. Tu wykłada się mnóstwo osób, które próbują wgrać stukilkudziesięciostronicowy plik zamiast właściwego formularza.
Ile kosztuje audyt energetyczny i ile z tego wraca?
Rynek to od około 400 do 2 000 zł, przy czym za typowy dom jednorodzinny płaci się najczęściej 1 200–1 500 zł. Zwrot zależy od Twojego poziomu dofinansowania: 480 zł netto w podstawowym, 840 zł w podwyższonym, 1 200 zł w najwyższym. Doliczając świadectwo charakterystyki energetycznej (160/280/400 zł netto), wychodzi maksymalnie 1 600 zł netto. VAT idzie z Twojej kieszeni i nie wraca.
Czy bon na audyt energetyczny już działa?
Nie, stan na sierpień 2026. NFOŚiGW zapowiedział bon 1 500 zł, wypłacany przez gminnych operatorów z puli około 75 mln zł, ale start przesunięto po zastrzeżeniach samorządów. Zmiany z 20 lipca 2026 r. bonu nie objęły. Dopóki nie ruszy, audyt finansujesz z własnych pieniędzy i odzyskujesz je dopiero przy rozliczeniu dotacji.
Czy audyt można zrobić po rozpoczęciu prac?
Nie. Audyt musi powstać przed rozpoczęciem inwestycji, bo to on wyznacza zakres prac i wskaźniki, do których się zobowiązujesz. Zrobiony po fakcie opisuje budynek, którego już nie ma. Wymieniłeś kocioł miesiąc temu i dopiero teraz myślisz o wniosku? Zadzwoń do swojego WFOŚiGW i zapytaj, czy ta inwestycja w ogóle jeszcze kwalifikuje się do rozliczenia.